15- Abdülhak Tevfik

ABDÜLHAK TEVFİK BEY              Adulhak Tevfik Geçtürk (TBMM 1.dönem Dersim Mebusu)

             “1885’te Tunceli (Dersim)’in merkezi Hozat kasabasında doğdu. Jandarma Çavuşu Veli Ağa ‘nın oğludur. İlk ve orta öğrenimini Hozat İptidai Mektebi ve Rüştiyesi’nde tamamladıktan sonar 1899-1903 yıllarında Hozat Sancağı Tahrirat Kalemi’nde aylıksız çalıştı. 1904’te Ovacık İl¬çesi Tahrirat Kalemi’ne kâtip olarak atandı. Ertesi yıl Dersim Tahrirat Kalemi ‘ne nakledildi. 1907’de açılan bir sınavı kazanarak Dersim Bidayet Mahkemesi Zabıt Kâtibi oldu. 1910 Ağustosu’nda Keban İlçesi Bidayet Mahkemesi Başkâtipliğine getirildi. Ancak havası yaramadığından değiştirilmesini iste¬mekle önce Mazgirt ve hemen arkasından Dersim (Hozat) Cinayet Mahkemesi’ne tayini yapıldı. Altı ay bu görevde kaldıktan sonra Mazgirt Bidayet Mahkemesi Başkâtipliği’ne atandı. 1912 Temmuz ayı sonu Çarsancak Bidayet Mahkemesi Başkâtipliğine nakledildi. 1913-1916 arası Çemişgezek Bidayet Mahkemesi Başkâtipliği ‘nde bulundu. Dahiliye memuriyetlerinden birine naklini istemesi üzerine Kasım 1916’da Dersim Özel Saymanlık Memurluğu ‘na ve bir ay sonra da Tahriret Kalemi Başkâtipliği’ne atandı. 1917 Kasımı’nda Liva İdare Meclisi Başkâtipliği’ne getirildi. Bu görevde iken sınavla “Sorgu Hakimi” olma hakkını kazanarak Dersim Sorgu Hakimi oldu. TBMM’nin 1. Dönemi için 3 Temmuz 1920’de Dersim’de yapılan seçimde milletvekili seçilerek 4 Ağustos 1920’de Meclis’e katıldı. Meclis’te Adalet, Milli Savunma, Bayındırlık, Dilekçe ve İçtüzük Komisyonları’nda ve Memurin Muhakemat Heyeti’nde çalıştı. Dönem içinde kürsüde (21) konuşma Yİ ipti. (8) soru önergesi (Camilerde hutbelerin Türkçe olarak okunması hakkın-daki önergesi, Şer’iye Komisyonu’nun, “öneri bir kanun teklifi niteliğinde ol¬madığından reddine ” dair raporu 27 Ekim 1920’de Genel Kurul’da kabul edil¬mek suretiyle red edilmiştir) ve (1) kanun önerisi verdi. Milletvekilliği 1. Dö¬nem’de sona erince yeniden memuriyet isteğinde bulunması üzerine 5 Haziran 1923’te Dersim ve 16 Temmuz 1923’te Çemişgezek Savcılığı’na atandı. Ancak hu bölgede görev yapması sakıncalı görülmekle Bakanlık kararı ile 6 Kasım 1923 ‘te Mazgirt Savcılığı’na nakledildi. Bu görevde iken Kürtçülük hareketinini   içinde bulunduğu ve eylemi vatan hıyanetini oluşturduğu Doğu İstiklal Mahkemesi Savcılığı’ndan bildirilmekle, 4 Mayıs 1925’te işten el çektirildi. 10 Mayıs 1925’te tutuklanarak Diyarbakır’a gönderildi. Yapılan yargılanması sonunda Kasım 1925 tarihli kararla, Kürt ayaklanmasında Seyid Rtza ile işbirliği halinde aşiretleri hükümet aleyhine teşvik ve bu suretle asayişi ihlâl ettiği anlaşılarak yürürlükteki Ceza Kanununun 64’üncü maddesi gereğince(8)ay süre ile hapsine ve iki yıl süre Mersin’de zabıta gözetiminde bulundurulmasına kararverildi.  10 Ocak 1926’da hapis cezasını ve 10 Ocak 1928’de de gözetim süresini tamamlayarak memleketine döndü. Dersim Valisi Nuri Bey’in iftirasına kurban olduğunu ileri sürerek yeniden memuriyet isteği, hükümlülüğü dolayısı ile kabul edilmedi.
             7 Mart 1966’da Hozat’ta öldü. Evli olup üç çocuk babası idi.  Nüfus kütüğünde adı (Tevfik) olarak kayıtlı bulunmakla beraber memuriyet hayatında ve Meclis’teki kayıtlarda adı (Abdülhak Tevfik) olarak kayıtlıdır
.”(Türk Parlamento Tarihi)

Arama

ARŞİV

Şubat 2018
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Mar    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728  
Ziyaretçi Sayısı: